Αιθιοπία 1936: Η φρουροί του Χαϊλέ Σελασιέ μάχονται άγρια τους Ιταλούς (vid.)

H «Κεμπούρ Ζαμπανίγια» (τιμητική φρουρά) ήταν το σώμα φρουράς του Αιθίοπα αυτοκράτορα Χαϊλέ Σελασιέ. Το σώμα αυτό προήλθε από την σύχρονη χωροφυλακή, τη Ζαμπάνγκα, που συγκρότησε ο Χαϊλέ Σελασιέ με τη βοήθεια Ελβετών στρατιωτικών.

Η χωροφυλακή αυτή αποτέλεσε τον πυρήνα της φρουράς που άρχισε να συγκροτείται στις αρχές της δεκαετίας του 1930 υπό την εποπτεία Βέλγων αξιωματικών. Η φρουρά εξοπλίστηκε τυφέκια Mannlincher. Αρχικά είχε δύναμη ενός τάγματος πεζικού, μιας ίλης ιππικού και αποσπάσματος στρατιωτικής μουσικής.

Σταδιακά η φρουρά έφτασε να παρατάσσει έξι τάγματα. Έκαστο τάγμα διέθετε έναν λόχο πολυβόλων και τρεις λόχους τυφεκιοφόρων. Οι αξιωματικοί ήταν Αιθίοπες, ορισμένοι εκ των οποίων απόφοιτοι της γαλλικής στρατιωτικής ακαδημίας του Σαιντ Συρ. Παράλληλα ο Χαϊλέ Σελασιέ ίδρυσε και στρατιωτική ακαδημία στην Αντίς Αμπέμπα το 1935. Στόχος του Αιθίοπα αυτοκράτορα ήταν να εκσυγχρονίσει το σύνολο των αιθιοπικών τακτικών δυνάμεων. Η ιταλική επίθεση όμως τον πρόλαβε.

Η μάχη του Μαϊτσέου

Στις 3 Οκτωβρίου 1935 οι Ιταλοί εισέβαλαν, άνευ κηρύξεως πολέμου, στο αιθιοπικό έδαφος, μέσω της Ερυθραίας. Υπό τον στρατάρχη ντε Μπόνο οι Ιταλοί παρέτασσαν 125.000 άνδρες, εκ των οποίων οι 25.000 ντόπιοι από την Ερυθραία.

Λόγω της μικρής προόδου που σημείωσε ο ντε Μπόνο, ο Μουσολίνι τον αντικατέστησε με τον Μπαντόλιο τον Δεκέμβριο. Υπό νέα διοίκηση οι Ιταλοί επανέλαβαν την προέλασή τους με στόχο την αιθιοπική πρωτεύουσα Αντίς Αμπέμπα, ανατρέποντας τις αιθιοπικές δυνάμεις με την χρήση αεροπορίας, αρμάτων μάχης, αλλά και χημικών αερίων.

Την 1η Μαρτίου 1936, με τους Ιταλούς να πλησιάζουν στην πρωτεύουσα, ο Χαϊλέ Σελασιέ ανέλαβε προσωπικά τη διοίκηση. Οι Αιθίοπες διέθεταν τέσσερα σώματα εκ των οποίων το πλέον αξιόμαχο ήταν η ταξιαρχία της φρουράς. Στη φρουρά είχε διατεθεί και μια μοίρα με 12 πυροβόλα των 75mm, μερικά αντιαεροπορικά των 37mm και λίγοι όλμοι Brand των 81mm.

Ο Χαϊλέ Σελασιέ επιχείρησε να προσεταιριστεί την φυλή των Αζεμπού Γκαλά που θεωρούντο οι καλύτεροι ιππείς της περιοχής. Αυτοί αρχικά συμφώνησαν αλλά κατόπιν υπαναχώρησαν. Ο Μπαντόλιο διέθετε συνολικά επτά μεραρχίες, τέσσερις ιταλικές, τρεις αποικιακές εκ της Ερυθραίας, με συνολική δύναμη 80.000 περίπου ανδρών.

Ο Χαϊλέ Σελασιέ διέθετε μόλις 31.000 άνδρες. Παρόλα αυτά αποφάσισε να επιτεθεί. Ούτως ή άλλως και να ανέμενε την ιταλική επίθεση το αποτέλεσμα δεν θα ήταν διαφορετικό. Έτσι αποφάσισε να διακινδυνεύσει επιχειρώντας να αιφνιδιάσει τον αντίπαλο. Όμως οι Ιταλοί γνώριζαν τις προθέσεις των αντιπάλων τους από υποκλοπές σημάτων.

Πρόθεση του Χαϊλέ Σελασιέ ήταν να επιτεθεί στις 24 Μαρτίου πριν οι Ιταλοί συγκεντρώσουν το σύνολο των δυνάμεών τους. Όμως καθυστέρησε δραματικά και όταν τελικά επιτέθηκε, στις 31 Μαρτίου, οι Ιταλοί περίμεναν τους άνδρες του σε οργανωμένες θέσεις. Ο Μπαντόλιο είχε τάξει σε πρώτη γραμμή την 5η Μεραρχία Αλπινιστών (ΜΑ) «Πουστερία» και την 1η και 2η Μεραρχία της Ερυθραίας (ΜΕ).

Σε δεύτερο κλιμάκιο διέθεσε την 26η Μεραρχία Πεζικού (ΜΠ) «Ασιέτα», την 30η ΜΠ «Σαμπάουμπα», την Μεραρχία Μελανοχιτώνων (ΜΜ) «3ης Ιανουαρίου» και την ΜΜ «23ης Μαρτίου».

Επίθεση

Τα ξημερώματα της 31ης Μαρτίου, εορτής του Αγίου Γεωργίου για τους Κόπτες Χριστιανούς Αιθίοπες, εξαπολύθηκε η επίθεση. Ο Άγιος Γεώργιος είναι ο προστάτης άγιος του Αιθιοπικού στρατού. Την πρώτη επίθεση εκτέλεσαν 9.000 Αιθίοπες σε τρεις φάλαγγες κατά της 5ης ΜΑ και κατάφεραν να διεισδύσουν στην πρώτη ιταλική τοποθεσία. Οι επίλεκτοι αλπινιστές όμως κράτησαν.

Ύστερα από αυτό ο Χαϊλέ Σελασιέ εξαπέλυσε 15.000 άνδρες του κατά της 1ης και 2ης ΜΕ και παρά τις βαριές απώλειες κατάφεραν και πάλι να διεισδύσουν. Όλα άλλαξαν όμως όταν επενέβη η ιταλική αεροπορία. Ανενόχλητοι οι Ιταλοί πιλότοι βομβάρδιζαν και πολυβολούσαν τους ανυπεράσπιστους Αιθίοπες. Οι Ιταλοί έριξαν και πάλι χημικά για να ανακόψουν την προέλαση των γενναίων αντιπάλων τους.

Το Χαϊλέ Σελασίε αποφάσισε τότε να ρίξει στη μάχη τον ισχυρότερο σχηματισμό του, την φρουρά. Τα έξι τάγματα της φρουράς εξόρμησαν με πειθαρχία και θάρρος κατά της 2ης ΜΕ και επιχείρησαν να διασπάσουν το αριστερό πλευρό. Επί τρεις ώρες οι Αιθίοπες φρουροί μάχονταν με απίστευτο θάρρος, αγνοώντας τις απώλειες.

Ένα ολόκληρο τάγμα της 2ης ΜΕ εξολοθρεύθηκε από τους φρουρούς. Μόνο η τεράστια υπεροχή των Ιταλών σε μέσα κατάφερε να τους σταματήσει. Το σύνολο του ιταλικού πυροβολικού στράφηκε εναντίον τους και το σίδερο επικράτησε του θάρρους.

Ύστερα από αυτό η μάχη ήταν οριστικά χαμένη για τους Αιθίοπες. Παρόλα αυτά ο Χαϊλέ Σελασιέ εξαπέλυσε μια τελευταία γενική, αυτή τη φορά, επίθεση αλλά αποκρούστηκε. Εκείνη την στιγμή μάλιστα οι Αζεμπού Γκαλά πρόδωσαν τον αυτοκράτορα και επιτέθηκαν στους Αιθίοπες.

Οι απώλειες των Ιταλών ξεπέρασαν τους 1.200 νεκρούς και τραυματίες. Οι απώλειες των Αιθιόπων ήταν συντριπτικά βαρύτερες, φτάνοντας, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, τους 11.000 άνδρες. Ωστόσο τις μεγαλύτερες απώλειες υπέστησαν στη φάση της υποχώρησης.

Ήταν το τέλος. Ο ηττημένος στρατός του Χαϊλέ Σελασιέ υποχώρησε άτακτα καταδιωκόμενος από τους Γκαλά και τα ιταλικά αεροπλάνα. Η φρουρά ανέλαβε καθήκοντα οπισθοφυλακής και πάλι πολέμησε γενναία. Οι Ιταλοί ανενόχλητοι πλέον προέλασαν προς την πρωτεύουσα κυριεύοντας την 1η Μαΐου την Αντίς Αμπέμπα.

Παρόλα αυτά η αντίσταση δεν έπαψε μέχρι και την απελευθέρωση της χώρας το 1940-41 από τους Βρετανούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αξιωματικοί και οι οπλίτες της φρουράς σχημάτισαν τους πρώτους πυρήνες αντίστασης κατά των Ιταλών κατακτητών.

Συνολικά ο πόλεμος κατά της Αιθιοπίας στοίχισε στους Ιταλούς 54.000 απώλειες στους επτά μήνες που διήρκεσε. Οι απώλειές τους κατά τη διάρκεια της κατοχής της χώρας (1936-40) ξεπέρασαν τους 154.000 άνδρες. Οι αιθιοπικές απώλειες σε στρατιώτες και αμάχους από το 1935 έως το 1940 ξεπέρασαν τις 750.000 ψυχές.

Ο Χαϊλέ Σελασιέ επιθεωρεί νεοσύλλεκτους το 1934.