Γραμμή Μάνερχαϊμ -1940… Ένα “λειψό” τάγμα κόντρα σε μια μεραρχία

H σοβιετική επίθεση κατά της Φινλανδίας εξελίχθηκε εξαρχής καταστροφικά για τον Ερυθρό Στρατό. Με το νέο έτος (1940) ο Στάλιν διέταξε την συγκρότηση ενός νέου Μετώπου (ομάδας στρατιών) επικεφαλής του οποίου έταξε τον Τιμοσένκο. Ένας από τους σωματάρχες του πρώτου ήταν και ο Ζούκοφ.

Επίσης ο Τιμοσένκο προικοδοτήθηκε με νέες δυνάμεις. Έτσι τον Ιανουάριο του 1940 διέθετε 23 Μεραρχίες Τυφεκιοφόρων, πέντε ταξιαρχίες αρμάτων, 15 αεροπορικά συντάγματα και 2.800 πυροβόλα διαμετρήματος 76-280mm – πυκνότητα 50 πυροβόλα ανά χιλιόμετρο μετώπου.

Το σχέδιο του Τιμοσένκο προέβλεπε επίθεση στον Ισθμό της Καρέλιας προς διάσπαση της Γραμμής Μάνειρχαϊμ. Η περιοχή ήταν γεμάτη λίμνες, ποταμούς, έλη και δάση με εξαίρεση ένα κενό εύρους 16 χλμ. στο Βιιπούρι. Εκεί θα είχε το επίκεντρό της η σοβιετική επίθεση.

Οι Φινλανδοί είχαν κατασκευάσει στην περιοχή 35 σκυρόδετα μικρά οχυρά (πολυβολεία – περιπόλια) εφοδιασμένα με πολυβόλα και αντιαρματικά πυροβόλα Bofors των 37mm. Η τοποθεσία είχε οργανωθεί κατά το δυνατόν με χαρακώματα μάχης και επικοινωνίας, συρματόπλεγμα, αντιαρματικές τάφρους, αντιαρματικά κωλύματα από βράχους και αμπρί.

Οι Σοβιετικοί είχαν επιτεθεί εκεί και τον Δεκέμβριο του 1939 αλλά είχαν υποστεί συντριπτικές απώλειες. Στα τέλη Ιανουαρίου όμως η κατάσταση ήταν διαφορετική. Το σοβιετικό πυροβολικό άνοιξε τις πύλες της κόλασης.

Σοβιετικός οδοστρωτήρας

Ακολούθησαν, στις αρχές Φεβρουαρίου δοκιμαστικές επιθέσεις σε διάφορα σημεία της φινλανδικής άμυνας.
Τα σοβιετικά πυρά επικεντρώθηκαν σε δύο φινλανδικά οχυρά το οχυρό Πόπιους και το οχυρό «Εκατομμυριούχος».

Επρόκειτο για τα πλέον σύγχρονα φινλανδικά οχυρά. Το οχυρό «Εκατομμυριούχος» επλήγη σοβαρά από τον σοβιετικό βομβαρδισμό. Τα δυτικά ενεργητικά του σκέπαστρα καταστράφηκαν όπως και το κύριο παρατηρητήριό του.

Στις 11 Φεβρουαρίου εξαπολύθηκε η κύρια σοβιετική επίθεση. Τον τομέα τηρούσε η φινλανδική 3η Μεραρχία Πεζικού (ΜΠ) υπό τον στρατηγό Χάραλντ Όκουιστ. Στην περιοχή του οχυρού ήταν ανεπτυγμένο το ΙΙ/9 Τάγμα Πεζικού του ταγματάρχη Λίντμαν με μόλις 400 στρατιώτες τηρώντας μέτωπο 2,5 χλμ.

Ο 5ος Λόχος του υπολοχαγού Μαλμ κρατούσε το μέτωπο στο οχυρό Πόπιους. Ο 4ος Λόχος του υπολοχαγού Έρικσον αμυνόταν του οχυρού «Εκατομμυριούχος», ενώ ο 6ος Λόχος του υπολοχαγού Άνους κάλυπτε το μέτωπο από τα ανατολικά στην περιοχή των ελών Μουνάσουο.

Απέναντι βρισκόταν η σοβιετική 123η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων (ΜΤ) υπό τον συνταγματάρχη Αλιαμπούτσεφ. Αιχμή της επίθεσης κατά του Πόπιους ήταν το 245ο Σύνταγμα Τυφεκιοφόρων (ΣΤ) ενισχυμένο με δύο ίλες αρμάτων Τ-28 και Τ-26. Κατά του «Εκατομμυριούχος» εξόρμησε το 255ο ΣΤ.

Το σοβιετικό πυροβολικό βομβάρδισε άγρια τις φινλανδικές θέσεις. Το πυρ ήταν τόσο ισχυρό που κλόνισε τον Φινλανδό ταγματάρχη. Οι Σοβιετικοί πίεσαν σοβαρά τον 4ο Λόχο και κατέλαβαν τον λόφο του Δακτύλου, ενώπιον της πρώτης φινλανδικής γραμμής άμυνας, παρά τις φινλανδικές αντεπιθέσεις.

Τα ρωσικά άρματα υποστήριζαν το πεζικό εκ του σύνεγγυς. Οι Φινλανδοί κατέστρεψαν μερικά άρματα αλλά οι Σοβιετικοί δεν σταμάτησαν και σύντομα απομόνωσαν το οχυρό στη επιφάνεια του οποίου επικάθησαν. Στον τομέα του 6ου Λόχου τα έλη εμπόδισαν τους Σοβιετικούς να χρησιμοποιήσουν άρματα και το πεζικό τους θερίστηκε από τα φινλανδικά πολυβόλα.

Στο οχυρό Πόπιους οι Φινλανδοί θέρισαν το πρώτο κύμα του σοβιετικού 245ου ΣΤ. Εξουδετέρωσαν επίσης τέσσερα σοβιετικά άρματα. Υπήρχαν όμως πολλά ακόμα. Δεκάδες από αυτά έβαλλαν κατά του οχυρού Πόπιους και άλλα πλησίαζαν στα φατνώματα, εμποδίζοντας το πυρ των φινλανδικών πολυβόλων.

Οι Φινλανδοί εξήλθαν του οχυρού και συνέχισαν να μάχονται. Ένα σοβιετικός λόχος εξοντώθηκε. Εκατοντάδες πτώματα Σοβιετικών είχαν γεμίσει τον χώρο σε απόσταση 100μ.από το οχυρό. Οι αριθμοί όμως επικράτησαν. Στις 13.28 η ερυθρή σημαία κυμάτισε στο οχυρό. Ότι είχε απομείνει από τον λόχο του Μαλμ αφού πολέμησε για άλλη μια ώρα υποχώρησε. Από τους 100 άνδρες του 5ου Λόχου μόνο οι 16 ήταν όρθιοι.

Οι Σοβιετικοί έχοντας κυριεύσει το Πόπιους κινήθηκαν προς υπερφαλάγγιση του 6ου φινλανδικού Λόχου στα έλη. Ο μοναχικός λόχος υποχρεώθηκε σύντομα να υποχωρήσει. Πλέον μόνο το οχυρό «Εκατομμυριούχος» κρατούσε.

Η μαζική σοβιετική έφοδος είχε και πάλι αποτέλεσμα, παρά τις απώλειες. Το μικρό οχυρό περικυκλώθηκε. Μέσα απέμειναν μόνο οκτώ Φινλανδοί που όμως συνέχισαν την αντίσταση. Τελικά το ενεργό σκέπαστρο του μικρού οχυρού ανατινάχθηκε από τους Σοβιετικούς. Εκείνη την στιγμή είχαν απομείνει μόνο τρεις υπερασπιστές. από αυτούς επέζησε ένας βαριά τραυματισμένος.

Στις 12 Φεβρουαρίου οι Φινλανδοί είχαν υποχωρήσει. Το ΙΙ/9 Τάγμα είχε χάσει το 50% της δύναμής του, μα οι Σοβιετικοί είχαν χάσει χιλιάδες.

Οι Φινλανδοί επιχείρησαν αντεπίθεση με τέσσερα τάγματα προς ανακατάληψη του χαμένου εδάφους. Αν και πέτυχαν αρχικά τους σταμάτησε η τρομακτική αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων τους.

Το σοβιετικό πυροβολικό πλήττει τις φινλανδικές θέσεις.