Ηρωισμός & φρίκη μιας ναπολεόντειας μάχης… προσωπική μαρτυρία

Στη Μαίντα της Καλαβρίας Βρετανοί και Γάλλοι συγκρούστηκαν για μια ακόμα φορά κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων. Εκεί καταφάνηκε για μια ακόμα φορά η βρετανική υπεροχή, αλλά και καταδείχθηκε η φρίκη του πολέμου μέσα από τις προσωπικές διηγήσεις των ανδρών.

Με το πρώτο φως της 4ης Ιουλίου 1806 οι δύο αντίπαλες δυνάμεις κινήθηκαν η μια κατά της άλλης. Αμφότερες κινούντο κλιμακωτά με τον Γάλλο στρατηγό Ρεϊνιέ να έχει προτάξει το αριστερό του, την ταξιαρχία Κομπερέ. Και ο Βρετανός διοικητής Στιούαρτ όμως είχε διατάξει την κλιμακωτή κίνηση των δυνάμεών του με την ταξιαρχία του Κεμπτ να συγκροτεί το δεξιό του πλευρό.

Ο Κεμπτ, η δύναμη του οποίου βρισκόταν πιο μπροστά σε σχέση με την υπόλοιπη βρετανική γραμμή, διέταξε τους Σικελούς και Κορσικανούς (αντιπάλους του Ναπολέοντα) ακροβολιστές του να αναπτυχθούν σε διάταξη ακροβολισμού μπροστά από το κύριο σώμα της ταξιαρχίας του. Έτσι και έγινε. Σύντομα όμως αυτοί βρέθηκαν, ενώπιον μεγάλου αριθμού Γάλλων ακροβολιστών και υποχρεώθηκαν σε υποχώρηση.

Ο Κεμπτ διέταξε τότε ενίσχυσε τους ακροβολιστές του με δύο ακόμα λόχους και οι Γάλλοι υποχώρησαν με την σειρά τους. Αμέσως ο Βρετανός συνταγματάρχης συγκέντρωσε τα τμήματά του και τα ανασυγκρότησε αναπτύσσοντάς τα σε γραμμή δύο ζυγών. Το γαλλικό 1ο Σύνταγμα Ελαφρού Πεζικού (ΣΕΠ), την ίδια ώρα, ανέπτυξε τα δύο του τάγματα (συνολικά 1.800 περίπου άνδρες) σε φάλαγγες εφόδου και προχώρησε.

«Σταματήσαμε, σχηματίσαμε γραμμή και κατόπιν προελάσαμε. Είναι αδύνατο να περιγραφεί με πόση σταθερότητα βαδίζαμε. Εκείνη την στιγμή βρισκόμουν στα δεξιά, περίπου 10 μ. μπροστά από το ελαφρύ πεζικό μας. Οι Γάλλοι βάδισαν καταπάνω μας με ορμή. Ξαφνικά άρχισαν να βάλλουν εναντίον μας συνεχείς ομοβροντίες. Τα πυρά τους όμως είτε έπλητταν το έδαφος μπροστά μας, είτε περνούσαν πάνω από τα κεφάλια μας χωρίς να μας βλάψουν.

“Όταν έφτασαν σε απόσταση περίπου 100 μ. δόθηκε η διαταγή. Ο συνταγματάρχης Κεμπτ φώναξε: Αλτ! Γυλιούς αποθέσατε. Μόλις η διαταγή εκτελέστηκε φώναξε ξανά: Εμπρός! Προχωρήσαμε και κατόπιν ακούσαμε τα διαταγή: Πυρ!», αναφέρει ο αυτόπτης μάρτυρας Βρετανός λοχαγός του πυροβολικού Τόμας Ντάνελεϊ.

Οι Βρετανοί σήκωσαν τα μουσκέτα τους και έβαλλαν από απόσταση 140 μ. Λίγοι Γάλλοι έπεσαν αλλά η προέλασή τους δεν σταμάτησε και συνέχισαν να πλησιάζουν. Όταν έφτασαν σε απόσταση 75 μ. από τη βρετανική γραμμή δέχτηκαν μια δεύτερη ομοβροντία που τους προκάλεσε σημαντικές απώλειες. Ο ταξίαρχος Καμπερέ που ήταν επικεφαλής τους τραυματίσθηκε αλλά παρέμεινε στη θέση του ηγούμενος των ανδρών του.

Καθώς οι Γάλλοι πλησίαζαν στις βρετανικές θέσεις άκουγαν έκπληκτοι μόνο τα παραγγέλματα των Βρετανών αξιωματικών. Έβλεπαν ένα ζωντανό, ακίνητο, «τείχος» από κόκκινα χιτώνια να τους περιμένει με τα μουσκέτα στραμμένα καταπάνω τους. Όταν έφτασαν σε απόσταση 20 μ. Τα βρετανικά όπλα βρόντηξαν ξανά.

«Οι άνδρες μας “κράτησαν” τα πυρά τους μέχρι την τελευταία στιγμή και μετά έβαλλαν καταπρόσωπο του εχθρού. Οι Γάλλοι το έβαλαν στα πόδια, άλλα μόνο οι πιο γρήγοροι γλίτωσαν από τις ξιφολόγχες. Όλοι οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν, τραυματίσθηκαν ή αιχμαλωτίσθηκαν. Το 1ο Σύνταγμα του Βοναπάρτη κομματιάστηκε», ανέφερε ο Ντάνελεϊ.

Από τόσο μικρή απόσταση τα πυρά των μουσκέτων δεν ήταν απλώς καταστροφικά, αλλά κυριολεκτικά κομμάτιαζαν τους αντιπάλους. Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς την ψυχολογική επίδραση που είχε η θέα ανοιγμένων κρανίων, χυμένων στο χώμα εγκεφάλων, κομμένων χεριών ή ποδιών, σπαρασσόμενων από συντριπτικά τραύματα κορμιών συναδέλφων τους στους Γάλλους στρατιώτες, οι οποίοι δεν άντεξαν, αλλά τράπηκαν σε φυγή.

Αυτές ήταν η κατάλληλες συνθήκες για τις βρετανικές ξιφολόγχες. Τουλάχιστον 300 Γάλλοι έπεσαν θύματά τους, καθώς αμέσως μετά την ομοβροντία οι Βρετανοί εξόρμησαν. Όταν αργότερα ο Βρετανός υπολοχαγός Σάντχαμ επισκέφθηκε το πρόχειρο νοσοκομείο που στήθηκε μετά τη μάχη διαπίστωσε με έκπληξη ότι συντριπτική πλειοψηφία των νοσηλευομένων Γάλλων αιχμαλώτων τραυματιών έφεραν τραύματα από ξιφολόγχη στην πλάτη κυρίως και στα πλευρά. Το γαλλικό σύνταγμα εξοντώθηκε κυριολεκτικά και ο ταξίαρχος Καμπερέ αιχμαλωτίσθηκε.

Η μάχη της Μαίντα έληξε τελικά με βρετανικό θρίαμβο. Οι γαλλικές απώλειες ήταν ιδιαιτέρως σοβαρές για μια μάχη τέτοιας μικρής κλίμακας (περίπου 5.200 στρατιώτες ανά πλευρά). Οι νεκροί έφτασαν τους 490, οι τραυματίες τους 870 και οι αιχμάλωτοι τους 722. Οι Βρετανοί είχαν μόλις 45 νεκρούς και 282 τραυματίες.

Το γαλλικό 1ο ΣΕΠ “σπάει” καθώς δέχεται την έφοδο διά της λόγχης των Βρετανών μετά τις ομοβροντίες.