Ο αρχηγός απών, ο στρατός νικά… μαχόμενος επί ανεστραμμένου μετώπου

Ο Πόλεμος της Αυστριακής Διαδοχής αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες πολεμικές συγκρούσεις, την πρώτη ίσως παγκόσμια σύγκρουση της ιστορίας. Στα πλαίσια του εντάσσονται και η αυστροπρωσικές συγκρούσεις που έλαβαν χώρα στην περιοχή της Σιλεσίας και έμεινε γνωστές στην ιστορία ως Α’ και Β’ Σιλεσιακοί Πόλεμοι.

Η πρώτη από τις συγκρούσεις αυτές ξέσπασε τον Δεκέμβριο του 1740, όταν ο Πρωσικός Στρατός, με επικεφαλής τον ίδιο τον βασιλιά Φρειδερίκο B’ τον Μεγάλο, εισέβαλε στην τότε αυστριακή επαρχία της Σιλεσίας. Η Αυστρία εκείνη την εποχή βρισκόταν σε άθλια κατάσταση , σε όλα τα επίπεδα, γεγονός που έσπευσαν να εκμεταλλευτούν οι αντίπαλοι της προς ίδιον όφελος.

Με το πρόσχημα της μη αναγνώρισης του δικαιώματος διαδοχής στον αυτοκρατορικό θρόνο της Μαρίας Θηρεσίας και του συζύγου της Καρόλου, η Γαλλία, η Ισπανία και η Βαυαρία συμμάχησαν εναντίον της Αυστρίας. Η Γαλλία είχε σκοπό να εκμηδενίσει την αυστριακή επιρροή στα γερμανικά κρατίδια και να κυριαρχήσει και στις δύο όχθες του Ρήνου. Η Ισπανία επεδίωκε να αποσπάσει αυστροκρατούμενα ιταλικά εδάφη και η Βαυαρία επεδίωκε να προωθήσει τον δικό της υποψήφιο στον αυτοκρατορικό θρόνο.

Εκμεταλλευόμενος την σύγχυση και την πληθώρα απειλών που κύκλωναν την Αυστρία, ο βασιλιάς του μικρού Πρωσικού κράτους, Φρειδερίκος Β, αποφάσισε να επιτεθεί και αυτός στην Αυστρία για να της αποσπάσει την πλούσια επαρχία της Σιλεσίας.

Πρωσική εισβολή και απάντηση

Η πρωσική επίθεση βρήκε τους Αυστριακούς εντελώς απροετοίμαστους. Αποτέλεσμα ήταν, μέσα σε ελάχιστο χρόνο η Σιλεσία να καταληφθεί σχεδόν ολόκληρη. Μόνο διάφορα οχυρά και τα ελαφρά αυστριακά στρατεύματα, που παρενοχλούσαν την πρωσική προέλαση, ήταν τα τελευταία σημάδια της αυστριακής παρουσίας στην περιοχή. Όπως- όπως το ανακτοβούλιο της Βιέννης προσπάθησε να συγκεντρώσει στρατεύματα για να ανακαταλάβει την χαμένη Σιλεσία.

Τον Απρίλιο του 1741 οι Αυστριακοί εισέβαλαν με τη σειρά τους στην πρώην επαρχία τους. Αφού ήραν την πολιορκία διαφόρων οχυρών, ανέκτησαν τον έλεγχο μεγάλου τμήματος της Σιλεσίας. Σα να μην έφτανε αυτό κατάφεραν να ελιχθούν με τόση επιδεξιότητα ώστε να βρεθούν πίσω από τα πρωσικά στρατεύματα που διοικούσε ο ίδιος ο Φρειδερίκος.

Μη έχοντας άλλη επιλογή ο τελευταίος, αναγκάστηκε να δεχτεί τη μάχη με ανεστραμμένο μέτωπο, που του πρόσφεραν οι αντίπαλοι του. Οι Πρώσοι βρισκόταν παγιδευμένοι μεταξύ δύο ποταμών και του χωριού Μόλβιτς, το οποίο κατείχαν οι Αυστριακοί. Από το χωριό περνούσε η κύρια ανεφοδιαστική οδός, μέσω της οποίας επικοινωνούσε η στρατιά του Φρειδερίκου με τα πρωσικά εδάφη.

Ο Φρειδερίκος απών… νικητής

Την 10η Απριλίου 1741 οι Πρώσοι επιτέθηκαν. Η πρωσική στρατιά αριθμούσε 21-23.000 άνδρες. Οι Αυστριακοί, του στρατάρχη Νέιπεργκ δεν ξεπερνούσαν τις 16.000 άνδρες. Ο Πρωσικός Στρατός αναπτύχθηκε για μάχη με το πεζικό, σε δύο γραμμές, στο κέντρο και το ιππικό στις πτέρυγες. Το πεζικό είχε ταχθεί σε έναν περίκλειστο σχηματισμό ορθογωνίου παραλληλογράμμου.

Το πρωσικό ιππικό υστερούσε αριθμητικά και ποιοτικά του αντιπάλου. Η μάχη άρχισε τις πρώτες απογευματινές ώρες. Οι Αυστριακοί ιππείς της αριστερής πτέρυγας, υπό τον γενναίο στρατηγό Ρέμερ, επιτέθηκαν αμέσως κατά των ομολόγων τους του πρωσικού δεξιού και τους έτρεψαν σε άτακτη φυγή. Μάταια ο Φρειδερίκος προσπάθησε να σταματήσει την επαίσχυντη φυγή του ιππικού του. Στην προσπάθεια του αυτή μάλιστα παραλίγο να βρει και ο ίδιος τον θάνατο.

Παρά την επικράτηση του έναντι του πρωσικού ιππικού όμως, το αυστριακό ιππικό διαλύθηκε κυριολεκτικά στην προσπάθεια του να διασπάσει τις γραμμές του εχθρικού πεζικού. Ο ίδιος ο επικεφαλής του έπεσε κατά τη διάρκεια των απέλπιδων αυτών επιθέσεων. Στο μεταξύ ο Φρειδερίκος είχε, μετά κόπου και βασάνων, πεισθεί να εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης. Επικεφαλής του στρατού έμεινε τώρα ο έμπειρος στρατάρχης φον Σβέριν.

Ο στρατάρχης, έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στο υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και στη μαχητική αξία των πεζών του, δεν δίστασε να διατάξει την προέλαση του τεράστιου, ζωντανού, παραλληλογράμμου του πεζικού του, κατά του εχθρικού κέντρου, αγνοώντας την απειλή που συνιστούσε η παρουσία του αυστριακού ιππικού στο δεξιό του πλευρό.

Πραγματικά , το πρωσικό πεζικό κινήθηκε με απόλυτη τάξη, απέκρουσε κάθε απόπειρα των Αυστριακών ιππέων να διαταράξουν την κίνηση του και επιτέθηκε κατά του αυστριακού πεζικού κατακερματίζοντας το. Ο Αυστριακός Στρατός υποχώρησε με σχετική τάξη αφήνοντας όμως πίσω του 4.500 άνδρες του και 7 πυροβόλα. Οι νικητές Πρώσοι είχαν επίσης υποστεί βαριές απώλειες – 4.600 άνδρες.