“Με την σπάθη από το σαγόνι ως τα δόντια…” Οι Scots Greys στο Βατερλό (vid.)

Το σύνταγμα των Royal Scots Greys ήταν ένα από τα αρχαιότερα του Βρετανικού Στρατού. Ιδρύθηκε το 1678. Πολέμησε στον Πόλεμο Μεγάλης Συμμαχίας, της Ισπανικής Διαδοχής, της Αυστριακής Διαδοχής, τον Επταετή και φυσικά στους πολέμους της Γαλλικής Επανάστασης και τους Ναπολεόντειους Πολέμους.

Το σύνταγμα έλαβε την ονομασία του από τα γκρίζα άλογα που χρησιμοποιούσε. Ωστόσο όταν υπήρχε έλλειψη ίππων χρησιμοποιείτο κάθε διαθέσιμος. Το σύνταγμα διακρίθηκε όπου κι αν πολέμησε. Το 1815, μετά την απόδραση του Ναπολέοντα από τη νήσο Έλβα, το σύνταγμα, που είχε τότε δύναμη 946 ανδρών, έστειλε στο Βέλγιο περί τους 600 άνδρες του που, υπό τον αντισυνταγματάρχη Τζέιμς Χάμιλτον, εντάχθηκαν στην στρατιά του δούκα του Γουέλινγκτον.

Μαζί με τα συντάγματα των Royal Dragoons και Inniskillings Dragoons συγκρότησαν την περίφημη Union Brigade υπό τον υποστράτηγο Πόνσονμπι. Δεν έλαβαν μέρος στη μάχη του Κατρ Μπρα, αλλά έμελλε να κερδίσουν δόξα αιώνια στο Βατερλό.

Το πεδίο της μοίρας

Εκείνο το πρωινό της 18ης Ιουνίου 1815 οι Scots Greys ήταν παραταγμένοι στην αριστερή πτέρυγα της στρατιάς ως εφεδρεία. Η μάχη σε λίγο «άναψε» και οι Γάλλοι πίεσαν το συμμαχικό κέντρο (η στρατιά του Γουέλινγκτον περιλάμβανε Βρετανούς, Ολλανδούς, Βέλγους και άνδρες από τα μικρά κράτη του Μπράουνσβαϊγκ, του Νασάου, του Ανόβερου και από λίγους από άλλα γερμανικά κρατίδια).

Αμέσως το βρετανικό ιππικό εκτέλεσε αντεπίθεση για να υποστηρίξει το σκληρά μαχόμενο πεζικό. Οι Scots Greys δεν διατάχθηκαν να επιτεθούν αλλά να παραμείνουν σε εφεδρεία. Περί τις 13.30 όμως ο Χάμιλτον είδε το 92ο Σκωτικό Σύνταγμα Πεζικού των Χάιλαντερς να πιέζετε ασφυκτικά από τους Γάλλους και να κινδυνεύει με διάλυση.

Τότε, με δική του πρωτοβουλία, διέταξε το σύνταγμά του να επιτεθεί. Λόγω του μη πρόσφορου για ιππικό εδάφους οι Scots Greys δεν επιτέθηκαν με καλπασμό, αλλά με τροχασμό, συντεταγμένα. Ακόμα κι έτσι όμως οι σκληροτράχηλοι Σκώτοι διέλυσαν τους απέναντι τους Γάλλους πεζούς… το 92ο σώθηκε.

Να πως περιγράφει την επίθεση των Scots Greys ένας Γάλλος λοχαγός: «Καθώς έσπρωχνα έναν στρατιώτη να μπει πάλι στη γραμμή τον είδα να πέφτει ξαφνικά στα πόδια μου νεκρός από μια σπαθιά. Γύρισα και είδα το αγγλικό ιππικό να μας κομματιάζει… Οι γραμμές μας διασπάστηκαν και το ιππικό έσφαζε ανενόχλητο… Ήμασταν ανυπεράσπιστοι… Έσφαξαν χωρίς έλος ακόμα και τους τυμπανιστές»…

«Οι Scots Greys κυριολεκτικά καταπάτησαν την γαλλική φάλαγγα», ανέφερε αξιωματικός του 92ου των Χάιλαντερς. Εκείνη την στιγμή ο λοχίας Charles Ewart είδε έναν Γάλλο να κρατά το λάβαρο του 45ου Συντάγματος Πεζικού. Αμέσως εφόρμησε με στόχο να το αρπάξει. «Ένας (Γάλλος) μου επιτέθηκε. Τον χτύπησα με την σπάθη στο κεφάλι… Έπληξα έναν άλλον με την σπάθη από το σαγόνι ως τα δόντια… Ένας άλλος μου επιτέθηκε με την ξιφολόγχη αλλά τον χτύπησα στο κεφάλι», ανέφερε μετά τη μάχη ο λοχίας, που άρπαξε το λάβαρο, τον «αετό» με τον αριθμό του γαλλικού συντάγματος, κερδίζοντας προαγωγή σε αξιωματικό.

Επέλαση μέχρι να «σκάσουν τ’ άλογα»

Έχοντας συντρίψει τη γαλλική επίθεση οι Scots Greys βρέθηκαν στο μέσο του πεδίου της μάχης χωρίς σκοπό. Η λογική θα επέβαλε να υποχωρήσουν στις παλαιές τους θέσεις και να ξεκουράσουν τα άλογά τους. Όμως η έξαψη της μάχης είχε επιδράσει στους άνδρες και ούτε ο Χάμιλτον, ούτε ο Πόνσονμπι, κατάφεραν να την χαλιναγωγήσουν. Έτσι το σύνταγμα, μαζί και με άλλα συντάγματα, αντί να οπισθοχωρήσει εξόρμησε εμπρός με καλπασμό.

Οι Scots Greys εφόρμησαν κατά της γαλλικής μεραρχίας πεζικού του στρατηγού Ντουρούτ. Οι Γάλλοι όμως πρόλαβαν και σχημάτισαν τετράγωνα και με τα πυρά τους θέρισαν τους γενναίους ιππείς. Ωστόσο στην προσπάθειά τους να αποκρούσουν τους Scots Greys βρέθηκαν απροετοίμαστοι έναντι του 1ου Συντάγματος Royal Dragoons και υπέστησαν πολύ σοβαρές απώλειες.

Την ίδια ώρα οι Scots Greys αδυνατώντας να «σπάσουν» τα τετράγωνα, επιτέθηκαν στο γαλλικό πυροβολικό προκαλώντας του συντριπτικές απώλειες. Στη φάση αυτή οι άνδρες είδαν για τελευταία φορά τον Χάμιλτον, ο οποίος προφανώς σκοτώθηκε.

Πιέζοντας συνεχώς οι Scots Greys βρέθηκαν ενώπιον της κύριας γραμμής μάχης της γαλλικής στρατιάς. Τα άλογα ήταν ξέπνοα από τον καλπασμό και τη μάχη, πολλά από αυτά τραυματισμένα, ενώ και οι απώλειες ήταν βαριές. Έτσι όταν δέχτηκαν την αντεπίθεση του γαλλικού ιππικού (θωρακοφόρων και λογχοφόρων), βρέθηκαν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Ο Πόνσονμπι αιχμαλωτίσθηκε και πέραν του νόμου του πολέμου κομματιάστηκε από τους Γάλλους.

Οι Scots Greys προσπάθησαν να σώσουν τον υποστράτηγο αλλά δεν το κατόρθωσαν. Ύστερα από αυτό οι Βρετανοί ιππείς υποχώρησαν στις αρχικές τους θέσεις. Οι Scots Greys ανασυγκροτήθηκαν και υποστήριξαν το πεζικό της αριστερής πτέρυγας του Γουέλινγκτον στο υπόλοιπο της μάχης. Ήταν όμως πλέον απελπιστικά λίγοι. Από τους 416 που εξόρμησαν 104 σκοτώθηκαν και 97 τραυματίσθηκαν. Επίσης χάθηκαν 228 άλογα.

Παρόλα αυτά με το πέρας της μάχης του Βατερλό βρίσκονταν στην εμπροσθοφυλακή της φάλαγγας  καταδίωξης των ηττημένων Γάλλων. Συνέχισαν να μάχονται μέχρι το τέλος του πολέμου, τον Ιούλιο του 1815 και παρέμειναν στη Γαλλία, ως δύναμη κατοχής, έως το 1816.

“Εκείνη την στιγμή ο λοχίας Charles Ewart είδε έναν Γάλλο να κρατά το λάβαρο του 45ου Συντάγματος Πεζικού. Αμέσως εφόρμησε με στόχο να το αρπάξει. «Ένας (Γάλλος) μου επιτέθηκε. Τον χτύπησα με την σπάθη στο κεφάλι… Έπληξα έναν άλλον με την σπάθη από το σαγόνι ως τα δόντια…”