Ράινχαρτ Ζόργκε: Ο κατάσκοπος που θα άλλαζε τη ροή του Β’ Παγκοσμίου

O Ράινχαρντ Ζόργκε ήταν ο καλύτερος κατάσκοπος που έδρασε υπέρ των Σοβιετικών πριν και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν γερμανικής καταγωγής, αλλά ασπάστηκε τον κομμουνισμό και θεωρούσε πατρίδα του την Σοβιετική Ένωση. Στάλθηκε από τους προϊσταμένους του στη Μόσχα, στο Τόκιο, αφού πρώτα κατάφερε να διεισδύσει τον κρατικό μηχανισμό της εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας, καθιστάμενος ακόμα και μέλος του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος.

Στο Τόκιο στάλθηκε ως ανταποκριτής γερμανικής εφημερίδας και ανέλαβε, σταδιακά, υπηρεσία στο γραφείο τύπου της εκεί γερμανικής πρεσβείας, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη των Γερμανών ιθυνόντων, όχι όμως και της ιαπωνικής αντικατασκοπίας.

Ο Ζόργκε είχε ενημερώσει τους Σοβιετικούς πως μετά την ήττα τους στο Χαλκίν Γκολ, οι Ιάπωνες δεν σκόπευαν να επιτεθούν και πάλι εναντίον τους. Επίσης ενημέρωσε τη Μόσχα για την επικείμενη γερμανική εισβολή, χωρίς να γίνει πιστευτός από τον Στάλιν. Τελικά ο Ζόργκε συνελήφθη από την ιαπωνική αντικατασκοπεία τον Οκτώβριο του 1941 και αφού δικάστηκε εκτελέστηκε, τελικά, το 1944.

Η ιστορία του Ζόργκε επανήλθε στη δημοσιότητα μετά την ανακάλυψη επιστολής του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιοακίμ φον Ρίμπεντροπ, του 1938, στην οποία ο εθνικοσοσιαλιστής αξιωματούχος συγχαίρει τον κατάσκοπό για τη δράση του και για την «εξαιρετική προσφορά του προς τη Γερμανία»! Η επιστολή αυτή εστάλη στον Ζόργκε κατά τα 43α του γενέθλια. Αποκαλύφθηκε τυχαία από Ιάπωνα ο οποίος αγόρασε παλαιά βιβλία από παλαιοβιβλιοπωλείο του Τόκιο. Εντός ενός βιβλίου κρυβόταν η επιστολή.

Στην επιστολή αντικατοπτρίζεται με τον καλύτερο τρόπο η εμπιστοσύνη των Γερμανών στον Ζόργκε, τον κατάσκοπο που αν γινόταν πιστευτός από τον Στάλιν θα μπορούσε η πορεία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου να είναι εντελώς διαφορετική.

Οι Σοβιετικοί, μόλις το 1964, όταν δηλαδή ο Κρουτσόφ επιτύγχανε την «αποσταλινοποίηση», η δράση του Ζόργκε αναγνωρίστηκε και ο ίδιος, μετά θάνατο, τιμήθηκε ως ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης. Όσο ζούσε ο «πατερούλης» Στάλιν η δράση του Ζόργκε δεν έπρεπε να γίνει γνωστή καθώς αποκάλυπτε τα τεράστια σφάλματα του «φωτισμένου» ηγέτη.

Η Ιαπωνία αποδεσμεύει στοιχεία

Η Ιαπωνία δημοσιοποίησε μυστικά έγγραφα του 1942 σχετικά με το σοβιετικό δίκτυο κατασκοπίας του Ράϊνχαρντ Ζόργκε, του Γερμανού που εργαζόταν για λογαριασμό της ΕΣΣΔ και θεωρείται πως συνέβαλε τα μέγιστα στην σοβιετική νίκη κατά του Χίτλερ.

Τα έγγραφα παρουσιάζουν τα σχετικά στοιχεία. Τον Οκτώβριο του 1941 35 άτομα, εκ των οποίων και υψηλόβαθμοι Ιάπωνες, είχαν συλληφθεί για κατασκοπία υπέρ της ΕΣΣΔ. Ο Γερμανός Ζόργκε είχε πολεμήσει στον Α’ ΠΠ, όπου αιχμαλωτίσθηκε από τους Ρώσους και έγινε τελικά κομμουνιστής και εκπαιδεύτηκε ως κατάσκοπος. Κατόπιν στάλθηκε στο Τόκιο όπου ανέπτυξε στενή σχέση με τον εκεί Γερμανό πρέσβη και εντάχθηκε μάλιστα στο προσωπικό της πρεσβείας.

Αυτό πληροφόρησε τη Μόσχα ότι η Ιαπωνία, αν και σύμμαχος της Γερμανίας, δεν σκόπευε να επιτεθεί στην ΕΣΣΔ παράλληλα με τον Χίτλερ. Έτσι ο Στάλιν μπόρεσε να μεταφέρει τις έναντι των Ιαπώνων σοβιετικές δυνάμεις από τη Μαντζουρία στο ευρωπαϊκό θέατρο πολέμου και να αποκρούσει τη γερμανική επίθεση κατά της Μόσχας.

Σύμφωνα με ιαπωνική εφημερίδα στα έγγραφα περιλαμβάνονται και προσωπικοί φάκελοι του Ταΐζο Ότα, Ιάπωνα αξιωματικού της αντικατασκοπείας που ενεπλάκη στην υπόθεση Ζόργκε. Τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα έχουν ημερομηνία Μαΐου 1942, όταν το Τόκιο ανακοίνωσε την σύλληψη του Ζόργκε και την εξάρθρωση του δικτύου του που όμως είχε επιτευχθεί έξι μήνες πριν. Τα έγγραφα αποκαλύπτουν πως η τότε ιαπωνική κυβέρνηση προσπάθησε να υποβαθμίσει το όλο ζήτημα και είχε δώσει και ανάλογες οδηγίες στον Τύπο.

Η είδηση καταγράφηκε στις εσωτερικές σελίδες των ιαπωνικών εφημερίδων, χωρίς φωτογραφίες και πηχυαίους τίτλους. Επίσης απαγορεύτηκε η αναφορά σε υψηλόβαθμο Ιάπωνα αξιωματούχο, μέλος του δικτύου.