Τα ρουμανικά άρματα μάχης και η δράση της 1η ΤΘΜ στον Β’ ΠΠ (vid.)

Ο Ρουμανικός στρατός απέκτησε τα πρώτα του άρματα μάχης το 1917-18. Επρόκειτο για 76 Renault FT, τα 48 με πυροβόλο των 37 χλστ. και τα λοιπά με πολυβόλο των 8 χλστ. Το 1936 αποφασίστηκε ο σχηματισμός της πρώτης ρουμανικής τεθωρακισμένης μεραρχίας.

Για τον σκοπό αυτό παραγγέλθηκαν 36 τσεχοσλοβακικές τανκέτες Skoda AH-IVR, οπλισμένες μόνο με πολυβόλα, που τελικά διατέθηκαν στις ταξιαρχίες ιππικού. Επίσης παραγγέλθηκαν τσεχοσλοβακικά άρματα LT 35 και γαλλικά Renault 35. Από τα τελευταία παραγγέλθηκαν 200 αλλά παραδόθηκαν μόλις 41. Επίσης στα χέρια των Ρουμάνων έπεσαν και 35 ακόμα άρματα του τύπου που προορίζονταν για την Πολωνία.

Όσον αφορά τα LT 35 παραγγέλθηκαν 126 άρματα τα οποία έλαβαν την ονομασία R2. Τα άρματα αυτά εντάχθηκαν στο 1ο Σύνταγμα Αρμάτων, ενώ τα Renault 35 στο 2ο Σύνταγμα. Τα δύο συντάγματα εντάχθηκαν στην 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία η οποία έδρασε κατά των Σοβιετικών συμμετέχοντας στην κατάληψη της Βεσαραβίας και της Βόρειας Βουκοβίνας, στην εκστρατεία στην Ουκρανία και στην Κριμαία.

Το 1ο Σύνταγμα πολέμησε καλά στη μάχη του Κίσινεφ, αλλά υπέστη μεγάλες απώλειες σε άρματα από τα σοβιετικά αντιαρματικά στην Οδησσό. Οι Γερμανοί παραχώρησαν στους Ρουμάνους 26 άρματα του τύπου από τα δικά τους αποθέματα. Αργότερα τους παραχώρησαν επίσης 50 Pz 38 (t), 11 Pz III Ausf N με βραχύκαννο πυροβόλο των 75 χλστ., 142 Pz IV Ausf G και 118 πυροβόλα εφόδου StuG III.

Οι Ρουμάνοι επανεξόπλισαν παράλληλα 34 κυριευμένα σοβιετικά ελαφρά άρματα T-60 με σοβιετικό πυροβόλο των 76,2 χλστ. και τα χρησιμοποίησαν ως κυνηγούς αρμάτων με την ονομασία TACAM T-60 και 12 R-2 σε TACAM R-2 εξοπλισμένα επίσης με σοβιετικό πυροβόλο των 76,2 χλτ. Αργότερα χρησιμοποιήθηκαν και γερμανικοί κυνηγοί αρμάτων Hetzer και σοβιετικά άρματα Τ-34 και Τ-60, ενώ και αριθμός Renault 35 εξοπλίστηκε με σοβιετικό πυροβόλο των 45 χλστ.

Τεθωρακισμένη Μεραρχία «Μεγάλη Ρουμανία»

Η 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία συγκροτήθηκε τον Απρίλιο του 1941. Πέραν των δύο συνταγμάτων αρμάτων, έκαστο των δύο επιλαρχιών και της επιλαρχία αναγνώρισης με 28 θωρακισμένα οχήματα, κυρίως ιταλικά Autoblinda, διέθετε δύο συντάγματα μηχανοκίνητου πεζικού, έκαστο με δύο τάγματα, ένα σύνταγμα πυροβολικού (36 πυροβόλα), 12 όλμους των 120 χλστ. 30 αντιαρματικά πυροβόλα των 47 χλστ., 30 των 20 χλστ. και 1.124 φορτηγά και άλλα οχήματα και 11.700 άνδρες.

Με την έναρξη της επίθεσης στην ΕΣΣΔ η μεραρχία διατέθηκε στη γερμανική 11η Στρατιά. Η μεραρχία πολέμησε καλά, αλλά η διαφορά ταχύτητας μεταξύ των Renault 35 και των R-2 δεν επέτρεπε στα πρώτα να ακολουθούν ευχερώς. Τα R-35 πάντως είχαν ισχυρότερη θωράκιση και άντεχαν στα σοβιετικά πυρά, αντίθετα με τα ελαφρότερα θωρακισμένα R-2.

Μετά τη μάχη της Οδησσού η μεραρχία είχε εκτός μάχης λόγω απωλειών ή βλαβών το 80% των αρμάτων της. Ωστόσο μόλις περί τα 30 άρματα τέθηκαν οριστικά εκτός μάχης και αντικαταστάθηκαν από γερμανικά Pz 35 (t). Τα μηχανοκίνητα στοιχεία της μεραρχίας πάντως συνέχισαν να μάχονται ενταγμένα στο Τακτικό Συγκρότημα «Εφτιμίου», από το όνομα του ομώνυμου αξιωματικού διοικητή του.

Μετά την Οδησσό η μεραρχία παρέμεινε 10 μήνες σε εφεδρεία για αναπλήρωση, επισκευές και εκπαίδευση. Το 1942 η μεραρχία διατέθηκε στην ρουμανική 3η Στρατιά που συμμετείχε στις επιχειρήσεις στην περιοχή του Ντον και του Στάλινγκραντ.

Κατά την σοβιετική αντεπίθεση τον Νοέμβριο του 1942 η μεραρχία επιχείρησε μαζί με την ιδιαίτερα καταπονημένη γερμανική 22 Μεραρχία Πάντσερ (ΜΠα) να αναχαιτίσει τους Σοβιετικούς. Απέναντι όμως τρία σοβιετικά σώματα στρατού – το ένα αρμάτων – δεν είχε καμία τύχη. Σύντομα είχε απομείνει με 28 επιχειρησιακά άρματα και μόλις 1.000 μάχιμους άνδρες. Μέχρι τον Δεκέμβριο η μεραρχία είχε απομείνει με 3 άρματα.

Ανασυγκροτήθηκε κατόπιν και πολέμησε κατά των Σοβιετικών κατά την επίθεση αυτών κατά της ρουμανικής 3ης Στρατιάς. Πολέμησε καλά καταστρέφοντας περί τα 150 σοβιετικά άρματα. Η μεραρχία υποχώρησε με 40 άρματα. Για την ανασυγκρότησή της διατέθηκαν ακόμα και 54 «αρχαία» Renault FT. Σταδιακά επανεξοπλίστηκε με γερμανικά άρματα και πυροβόλα εφόδου και με ρουμανικές ιδιοκατασκευές κυνηγών αρμάτων.

Η μεραρχία ανακηρύχθηκε και πάλι επιχειρησιακή τον Φεβρουάριο του 1944. Κατά την σοβιετική επίθεση του 1944 η μεραρχία πολέμησε διασκορπισμένη σε τακτικά συγκροτήματα. Όταν η Ρουμανία άλλαξε στρατόπεδο η μεραρχία διαλύθηκε από τους Σοβιετικούς που διατήρησαν μόνο το «Τακτικό Συγκρότημα Ματέι» το οποίο ενέταξαν στην 7η Στρατιά της Φρουράς.

Τανκέτα Skoda AH-IVR.

Ρουμανικό άρμα R-35 εξοπλισμένο με σοβιετικό πυροβόλο των 45 χλστ.